Hamd, sena âlemlerin yegâne terbiye edicisi ve öğreticisi olan Allahu Teâlâ’ya; salât ve selam O’nun nebisi, kulu ve eğitimde bizim de biricik önderimiz, rehberimiz, öğretmenimiz ve örneğimiz olan Muhammed Rasulullah’a, onun âline, ashabına, etbaına…
Allah Rasulü’nün (sallallahu aleyhi ve sellem) bizler için terbiyesi, muallimliği ve vahye dayalı eğitim anlayışı, hiçbir vakit gündem ötesi tutulamaz, sıcaklığından bir şey kaybedemez. Eğer düşürülseydi gündemlerden; eğitim yollarımız karanlık, zihinlerimiz karmakarışık, nesillerimiz sarmaşık hâllerden bir türlü selamete eremezdi. O’nu en güzel mürebbi ve örnek olarak bize sunan Rabbimiz, vahiy taliminden ne şekilde faydalanacağımızın yolunu da göstermiştir. Kerim kitabımız Kur’an’ın bizatihi müfessiri ve yürüyen hâli olan Allah Rasulü’nün eğitim metodunu, sünneti ve dahi hadisleri vesilesiyle biliyor, tanıyor, öğreniyor, anlıyor ve talebesi oluyoruz. Vahye tabi bir eğitim anlayışını bizlere lutfeden Rabbimize ne kadar şükretsek azdır. Rabbimiz, bu ilahi terbiyeye şükürde bulunmayı nasip etsin. Âmin…
O’nun (sav) rehberliğindeki bir eğitim metodu, hayatımıza anlam ve değer katıyor. Yaşamımızın her karesine, talebenin ve muallimin yoluna ışık tutuyor. A’dan Z’ye, Elif’ten Ye’ye kadar vahyin eğitmediği ve örneklik yapmadığı bir noktanın olmadığını ilim ehli gayet iyi bilir. Her bir insanın Rabbiyle, kendisiyle, ailesiyle ve toplumla olan bağını vahyin terbiyesiyle kurması söz konusudur. Hayattan ve insandan kopuk olmayan dinimizin, vahye dayalı eğitim anlayışıyla elinden tutmadığı insani bir durumun olmadığına siyer ve hadis çalışmalarında şahit oluyoruz.
Vahiy Merkezli Bir Eğitimin Hedeflediği Şahsiyet
Vahiy merkezli bir eğitim, sadece bilgi yüklemeyi değil; hakka, hakikate, tevhid ve adalete çağıran bir şahsiyet inşa etmeyi hedefler. Mirasyediliği değil, bu nebevi eğitim mirasını zenginleştirmeyi ve yarınlara taşımayı ödev bilir. Eğitimin gayesi olarak iyiliği yaygınlaştırmayı, erdemli nesillerin sayısını çoğaltmayı ve cehaleti, kötülüğü yok edip kökünü kurutmayı hedefine koymuştur bir kere peygamberî bir tavır olarak. Özellikle de şerrin ve cehaletin esamisinin bile okunmayacağı yarınları inşa etmek için rahatını bozmaktan, uykusuz kalmaktan rahatsız olmaz. “Yarınların, rahatını bozan muallim ve talebelerin olacağına; yorgunların ise hiç olmayacağına” iman eder. Eğitiminde, davetinde ve dersinde; kibar, nazik ve centilmence hareket ederek hikmeti yakalama arzusunda olandır o. Tatlı dilin, hikmetli öğretim metotlarının ve samimi öğüdün çekip çevreleyici kuvvetinden olabildiğince yararlanan aklıselim sahibidir. Vahye tabi bir eğitimde münafıklığın, nifaktan bir şube taşımaklığın yeri yoktur. O, bu mektepte öğrenmiştir ki örneği ve rehberi olan Peygamber (sav), insanları ve talebeleri yüzlerine karşı yalan yere övmekten, yağcılıktan sakındırmıştır. Riya, gösteriş ve unvan sevdası gibi şeytani kisvelerden de cehennem narından korkar gibi beri olandır.
Vahye tabi bir eğitimden geçen talebe ve muallim, kendini iyiliğe erdiren doğruluk vasfını Allah Rasulü’nden alır. Eğitiminde hileye, aldatmaya ve ihanete yer vermez. Hasede yanaşmaz, hakiki bilgiyi nasihat ve samimiyetle aktarır. Ahlakın ve adabın en güzelini vahyin dizinin dibinde öğrenir. İffet, hayâ, ar ve namus timsalidir, örnek aldığı peygamberî terbiye sayesinde. İnsanlara ve talebelerine karşı olabildiğince yumuşak, merhametli ve müsamahakârdır. Affetmeyi eğitici bir erdem sayar. Eğitirken güler yüzlüdür, edebi zedelemeden muhatabının seviyesine iner.
Bu terbiye; küfürden, kötü sözden, insanları etraflıca bilmeden yargılamaktan uzak tutar insanı. Vahyin mektebinde yetişen kişi; ayıpları araştırmaz, gıybet ve kovuculuktan kaçar. Yalanı, eğitimine ve işine karıştırmaz. Kendine emanet edilen bilgiyi de talebeyi de bir sır, bir zimmet gibi korur. Kalbinde kibir taşımadan öğreten ve öğrenen konumunda alçakgönüllülüğü muhafaza eder.
Günümüzün Sorunu Nedir?
Tanısın ya da tanımasın her insana vahyin adaletini ve merhametini ulaştırma derdindedir. Zorlaştıran değil, kolaylaştıran; nefret ettiren değil, sevdiren bir eğitim dilini benimser. Bilelim ki günümüzün sorunu ve dahi sorunları, bilgiden ve malumat sahibi olmaktan kaynaklanmıyor. En büyük mesele, öğrenilen vahyî hakikatlerle amel edilmeyişi, eğitimin amele ve ahlaka dönüşmeyişidir. Sözün, amelin efendisi olduğunu buyuran Allah Rasulü (sav), amelsiz bir bilgi birikimini önümüze koymuyordu elbette. Şu hâlde vahiyden aldığımız her dersin ehemmiyetini, yaşantımıza ve yetiştirdiğimiz nesillere yansıtmakla yükümlüyüz.
Şerefin ta kendisini üzerinde taşıyan Peygamber’i (sav) gibi, en şerefli iş olan vahye dayalı eğitimin ve nesil yetiştirmenin peşindedir. Eğitimci ve talebe, muhatabıyla konuşurken ağdalı sözlere ve yapmacık ifadelere başvurmaz; aksine son derece sade, rahat ve doğaldır. Bir başkasının, bir talebenin ya da akranının başına bir fenalık geldiğinde, bir hataya düştüğünde bu durumdan dolayı sevinmek gibi utanç verici bir hâle bürünmez bilakis merhametle kucaklar. Etrafına, tanıyıp tanımadığı her âdemoğluna karşı ilmini, imkânını ve ahlakını sunmada cömert mi cömerttir. Vahyin terbiyesiyle yaptığı rehberliği ve iyilikleri başa kakmayan, kakmadığı gibi de unutuverendir. Aynı derecede kendine yapılan en küçük iyiliği ve emeği de kolay kolay unutmayandır, vefakârdır. Vahye tabi bir eğitimden geçen Müslüman, kardeşlerini ya da talebelerini kendi nefsine tercih edendir. Kendinin ihtiyacı olmasına rağmen, elindeki bilgiyi, imkânı ve zamanı karşısındakine verendir, karşısındakini düşünen ve yetiştirendir.
O’nun (sav) vahiyden beslenen öğretmenliği, nasibi olan her insan evladı için kana kana içilmeyi bekler durur. Yalnızca okuyarak bilgi dağarcığımızı genişletmekle kifayet ederek değil, vahye tabi bir eğitimi yaşamlaştırıp yaygınlaştırmakla rahmete ereceğimize iman ediyoruz.
Ne mutlu, vahyin terbiyesine başvuranlara!
Ne mutlu, peygamberî eğitim metoduna sarılanlara!
Ne mutlu, Saadet Asrı’nın “şahitliğini” günümüzün eğitim anlayışına taşıma cehdinde olanlara!
Ve ne mutlu, özüyle ve sözüyle O’nun gibi yürüyen vahiy talebelerine!
Fatih PALA
fatihpalafatih@gmail.com
